Co to jest spadek z dobrodziejstwem inwentarza?

 

Przyjęcie spadku to zawsze pewne ryzyko. Może bowiem zdarzyć się tak, że razem ze spadkiem odziedziczymy długi. Na szczęście polskie prawo pozwala na przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Na czym polega to rozwiązanie i dlaczego jest uznawane za bezpieczniejsze?

Zmiany w prawie spadkowym pozwalające na przyjęcie spadku z tak zwanym dobrodziejstwem inwentarza weszły w życie 18 października 2015 roku. W efekcie dość istotnie ograniczono odpowiedzialność za długi osoby, po której dziedziczymy. Nowy stan prawny sprawił, że brak reakcji spadkobiercy nie wiąże się już dla niego z negatywnymi konsekwencjami wówczas, gdy spadkodawca długi.

 

Jak było dotychczas?

Przed wejściem w życie wspomnianych zmian spadkobierca miał sześć miesięcy od dnia, kiedy dowiedział się, że odziedziczył spadek, na podjęcie decyzji, a następnie złożenie oświadczenia czy decyduje się spadek przyjąć, czy też odrzucić. Istotne jest to, że miało miejsce nabycie spadku wprost, a więc bez żadnych ograniczeń. Spadkobierca odpowiadał więc w stu procentach za długi spadkodawcy. Nierzadko zdarzało się, że osiągały one niewyobrażalne kwoty, których uniesienie dla spadkobiercy było po prostu niemożliwe. W efekcie spadek przysparzał niemało kłopotów. Odpowiedzialności można było uniknąć tylko składając wspomniane oświadczenie.

 

Jak jest teraz?

Nowy stan prawny sprawił, że w sytuacji niezłożenia oświadczenia dochodzi do automatycznego przyjęcia spadku, ale z dobrodziejstwem inwentarza. Co to oznacza? Spadek nabywany jest jedynie do wartości inwentarza, który ustalony został w specjalnym wykazie. Punktem odniesienia może być również spis inwentarza stanu czynnego spadku. W praktyce oznacza to tyle, że spadkobierca odpowiedzialny jest jedynie za wysokość długów nieprzekraczającą aktywów spadku, który właśnie otrzymał. W efekcie nie trzeba obawiać, że wierzyciele będą próbowali ściągać swoje należności z majątku własnego spadkobiercy, a nie tego, który został odziedziczony w spadku.

 

Spis inwentarza

Na mocy ustawy z 18 października 2015 roku spadkobierca może samodzielnie sporządzić spis inwentarza majątku spadkowego, a następnie przedłożyć go bądź to przed sądem, bądź przed notariuszem. W tym celu należy spisać to, co wchodzi w majątek pozyskany na skutek otrzymania spadku, określając jednocześnie wartość poszczególnych dóbr. Rozwiązanie to sprawia, że nie trzeba występować do komornika o przeprowadzenie spisu inwentarza. Pozwala to uniknąć niemałych kosztów. Spadkobierca – sporządzając wykaz – ma jednak obowiązek zrobić to należycie i starannie. Istotne jest, aby ujawnić wszystkie przedmioty wchodzące w skład spadku.

 

Wprowadzone zmiany prawne chronią interesy spadkobiercy. Skutecznie zapobiegają stracie majątku własnego na skutek przyjęcia spadku osoby zadłużonej.