Czym jest stalking?

 

Od pewnego czasu w języku polskich prawników pojawiło się pojęcie stalkingu. Stosuje się je dla zdefiniowania uporczywego nękania oraz prześladowania. Obecnie kodeks karny ujmuje stalking jako przestępstwo zagrożone karą do trzech lat pozbawienia wolności. Co więcej, w niektórych przypadkach kara może zostać podwyższona nawet do dziesięciu lat.

Skąd się to wzięło?

Pojęcie stalkingu zrodziło się w Stanach Zjednoczonych. To właśnie na terenie tego kraju po raz pierwszy zaobserwowano tego rodzaju zachowania. Miało to miejsce w latach 80. Początkowo zjawisko odnosiło się do sławnych osób znanych z telewizji, kina czy muzyków. Rozwój stalkingu postępował niezwykle szybko, co sprawiło, że władze USA zdecydowały się za nękanie karać. I tak stalking trafił do amerykańskiego kodeksu karnego. Jak łatwo się domyślić, obecnie stalking jest dotkliwie karany nie tylko w USA. Penalizacja nastąpiła nie tylko na terenie Polski, ale również w większości krajów Unii Europejskiej.

Jak ujmuje stalking kodeks karny?

W związku z obserwowanym intensywnym rozwojem stalkingu zdecydowano o wprowadzeniu do kodeksu karnego artykułu 190a, który umieszczono w rozdziale obejmującym przestępstwa przeciwko wolności człowieka. To na mocy tego artykułu możliwe stało się karanie osoby, która uporczywie nęka innych. Do tego rodzaju zachowań zalicza się między innymi:

 

  • wysyłanie niechcianych przez odbiorcę wiadomości typu SMS oraz MMS;
  • obserwowanie;
  • śledzenie;
  • nachodzenie;
  • wykonywanie telefonów – zarówno głuchych, jak i i tych powiązanych z wyrażaniem negatywnych, obraźliwych treści;
  • wysyłanie niechcianych przez odbiorcę wiadomości typu e – mail;
  • robienie niechcianych zdjęć;
  • publikowanie wizerunku osoby w mediach społecznościowych.

 

To oczywiście jedynie nieliczne przykłady tego, jaką formę może przybierać stalking. Tak naprawdę jest to uzależnione wyłącznie od inwencji stalkera, czyli osoby prześladującej

Co przeżywa ofiara?

Mówiąc o stalkingu, nie można koncentrować się jedynie na aspekcie prawnym tego zjawiska. Trzeba wspomnieć również o ofierze, która w wielu wypadkach zmaga się z szeregiem konsekwencji emocjonalnych. Bycie prześladowanym i nękanym prowadzi przede wszystkim do zachwiania poczucia bezpieczeństwa. Osoba nie czuje się bezpiecznie, boi się wychodzić z domu, nie chce zostawać sama. Pojawiają się wahania nastroju – w jednej chwili może przejść do wspaniałego humoru do złości i irytacji. Labilność emocjonalna skutkuje pogorszeniem się relacji z bliskimi. Nierzadko konieczna staje się pomoc psychologa, a czasami nawet lekarza psychiatry.

Stalking to zjawisko w naszym kraju coraz powszechniejsze. Na szczęście ustawodawca zdecydował się na jego penalizację, wychodząc tym samym zarówno naprzeciw potrzeb ofiar, jak i rozwojowi nowych technologii komunikacyjnych, niestety nie zawsze wykorzystywanych zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem.