Kiedy dzieci muszą płacić alimenty rodzicom?

 

W wybranych przypadkach kodeks rodzinny i opiekuńczy nakłada obowiązek alimentacyjny również na dzieci. W jakiej sytuacji rodzice mogą się zwrócić do dziecka/dzieci o alimenty? Czy dzieci mają prawo odmówić rodzicom takiego wsparcia? A jeżeli tak, to w jakich sytuacjach? Rodzice mogą w naszym kraju ubiegać się o alimenty od swoich dzieci już od kilku lat. Jeszcze wcale nie tak dawno tego typu sprawy odbywały się w polskich sądach wyjątkowo rzadko. Od pewnego jednak czasu tego rodzaju postępowań przybywa.

 

Czy prawo do alimentów od dzieci mają tylko rodzice biologiczni?

Wniosek o przyznanie alimentów od dzieci mogą złożyć nie tylko rodzice biologiczni, ale także macocha, ojczym i teściowie. W przypadku osób, które nie są rodzicami biologicznymi, musi być jednak spełniony dodatkowy warunek: wymienione wyżej osoby powinny czynnie uczestniczyć w utrzymywaniu i wychowywaniu dzieci, od których chcą uzyskać alimenty.

 

W jakiej sytuacji rodzice/rodzic mogą ubiegać się o alimenty?

Kodeks rodzinny i opiekuńczy określa sytuacje te bardzo jasno. O alimenty mogą wystąpić rodzice/rodzic, kiedy znajdą się w niedostatku. Za tego rodzaju sytuacje uważane są takie, w których rodzice ze względu na stan zdrowia czy niskie dochody nie są w stanie sami zaspokoić części lub całości swoich elementarnych potrzeb, na przykład zakupu leków, żywności czy opału. Oczywiście, aby dzieci zostały zobowiązane do płacenia alimentów na rodziców, same także muszą mieć odpowiednie możliwości finansowego wsparcia rodziców. Nie w każdym przypadku dzieci są zobowiązane do realizowania obowiązku alimentacyjnego wobec rodziców w postaci pieniężnej. Sąd może zadecydować, że obowiązek ten może być realizowany w formie rzeczowej: poprzez zakup i dostarczenie leków, żywności, ubrań lub opału.

 

Czy w każdej sytuacji dzieci muszą płacić alimenty swoim rodzicom?

To, że rodzice są w niedostatku nie oznacza, że na dzieciach będzie spoczywał obowiązek alimentacyjny. Rozpatrując złożony przez rodziców wniosek o alimenty, sąd przyjrzy się czy wydanie pozytywnego dla rodziców wyroku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd raczej nie przyzna alimentów tym rodzicom, którzy w czasie, kiedy dzieci były niepełnoletnie nie wywiązywali się w należyty sposób ze swoich rodzicielskich obowiązków, nad przykład znęcając się nad rodziną lub tracąc prawa rodzicielskie. Na alimenty nie mogą liczyć także ci z rodziców, którzy w niedostatek popadli z własnej winy, na przykład z powodu pijaństwa czy unikania pracy.