Kiedy i komu przysługuje skarga pauliańska?

 

Skarga pauliańska, będąca podstawowym narzędziem mającym na celu ochronę wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika, została uregulowana w Tytule X Kodeksu cywilnego.

Do wystąpienia z żądaniem uznania czynności prawnej za bezskuteczną względem siebie, może wystąpić wierzyciel w sytuacji, gdy dłużnik zachował się wobec niego nielojalnie, czyli dokonał czynności prawnej, wskutek której osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową i jednocześnie doszło do pokrzywdzenia wierzyciela (art. 527 Kodeksu cywilnego).Czynność prawną uznaje się za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli, gdy skutkuje tym, że dłużnik stał się niewypłacalny albo niewypłacalny w wyższym stopniu. Ponadto wymaga się, aby dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Szczególna sytuacja ma miejsce, gdy przysporzenie majątkowe uzyskała osoba będąca w bliskim stosunku z dłużnikiem lub pozostająca z nim w stałych stosunkach gospodarczych. Stosuje się wtedy domniemanie wiedzy tych osób o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Warunkiem koniecznym dla wystąpienia z actio pauliana jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy czynnością prawną dłużnika a pokrzywdzeniem wierzyciela.

Należy pamiętać, że zgodnie z regulacją art.6 Kodeksu cywilnego, ciężar dowodu spoczywa na wierzycielu, który musi wykazać łączne istnienie powyższych przesłanek.

Wierzyciel, aby czynność została uznana za bezskuteczną względem niego, musi wystąpić z powództwem lub podnieść zarzut przeciwko osobie trzeciej, która wskutek tej czynności uzyskała korzyść majątkową.