BLOG

Home | Blog | Porady Prawne | Kiedy możliwe jest ustanowienie służebności drogi koniecznej?
  • Lipiec 4, 2019
  • By
  • Comments 0

Szybki rozwój budownictwa mieszkaniowego – w szczególności w najbliższych okolicach miast – coraz częściej doprowadza do sytuacji, w których nieruchomości zostają pozbawione w zupełności dojazdu, bądź dojazd ten staje się w dużej mierze utrudniony.
Właściciele działek, które są pozbawione odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, zgodnie z art. 145 k.c. mają prawo domagania się ustanowienia służebności drogi koniecznej na gruntach sąsiednich. Możliwość wystąpienia z tym żądaniem, nie jest jednakże ograniczona do sytuacji, w której nieruchomość jest zupełnie pozbawiona dostępu do drogi publicznej, ale pozostaje aktualna także w sytuacji, gdy dostęp taki istnieje, ale jest on nieodpowiedni. „Nieodpowiedniość” dostępu do drogi publicznej, musi istnieć jednak obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym przekonaniu właściciela nieruchomości. W celu wyjaśnienia wątpliwości co do tego faktu, najlepiej skontaktować się z adwokatem, który w profesjonalny sposób, będzie w stanie ocenić czy w konkretnym przypadku są podstawy do wystąpienia z żądaniem ustanowienia służebności drogi koniecznej.
Co ważne bardzo duża ilość sytuacji, w których nastąpiło pozbawienie dostępu do drogi publicznej, jest skutkiem dokonania czynności prawnej (np. wydzielenie z jednej większej działki kilku odrębnych, mniejszych działek, z których część pozostaje bez dostępu do drogi publicznej), co zgodnie z art. 145 k. c. stanowi przesłankę do przeprowadzenia w miarę możliwości drogi koniecznej przez nieruchomości, które były przedmiotem podziału. Niejednokrotnie, właściciel dokonując podziału działek nie uwzględnia przy tym, konieczności zapewnienia wszystkim nieruchomościom dostępu do drogi publicznej (uznając np. że właściciele części nieruchomości dobrowolnie zgodzą się na przejazd przez ich nieruchomości), czego skutkiem są potem problemy z dojazdem do niej. W celu uniknięcia takich problemów, najbezpieczniej jest skontaktować się z adwokatem, który pomoże w dokonaniu prawidłowego rozgraniczenia działek, nie powodującego potem kłopotów z dostępem do drogi publicznej. Jednakże, jeżeli na podstawie czynności prawnej dokonano takiego podziału nieruchomości, który pozbawia którąś z powstałych działek dostępu do drogi publicznej, konieczne jest ustanowienie odpowiedniej służebności. W takiej sytuacji, przeprowadzenie drogi koniecznej, w miarę możliwości zostanie dokonane przez działki, które były przedmiotem dokonanej czynności prawnej.
Dokonując ustanowienia służebności drogi koniecznej uwzględnia się w szczególności potrzeby nieruchomości pozbawionej dostępu do drogi publicznej, a jednocześnie należy go dokonać w taki sposób, aby ustanawiając służebność drogi koniecznej spowodować jak najmniejsze obciążenie nieruchomości przez, którą ma być przeprowadzona droga konieczna.
Z ustanowieniem służebności drogi koniecznej wiążą się oczywiście określone koszty, zgodnie z ustawą o kosztach sądowych od wniosku o ustanowienie służebności drogi koniecznej pobiera się opłatę stałą w wysokości 200 zł, dodatkowo z postępowaniem wiążą się także inne koszty, takie jak np. koszty zastępstwa procesowego. W sytuacji braku dostępu do drogi publicznej, możliwe jest, obok sądowego dochodzenia ustanowienia służebności drogi koniecznej, zawarcie stosownego porozumienia pomiędzy samymi właścicielami nieruchomości. Z punktu widzenia kosztów postępowa, takie rozwiązanie sprawy jest korzystne dla stron. Jednakże porozumienie z drugą stroną często napotyka liczne trudności, dlatego też w takiej sytuacji rozsądne jest zwrócenie się do adwokata, który dzięki swojemu profesjonalnemu przygotowaniu, będzie w stanie szybko rozwiązań sprawę. Zazwyczaj, wbrew powszechnemu mniemaniu, zwrócenie się do adwokata powoduje ograniczenie kosztów, związanych z rozwiązaniem określonej sprawy, a jednocześnie zapewnia profesjonalne rozwiązanie sprawy, zapobiegając mnożeniu się kosztów na skutek niewłaściwego jej prowadzenia.
W odniesieniu do ustanowienia służebności drogi koniecznej, należy zwrócić uwagę także na fakt, że nie tylko właściciel, ale także posiadacz nieruchomości może domagać się ustanowienia służebności drogi koniecznej. W tym miejscu należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że właściciel może domagać się ustanowienia służebności gruntowej, która po ujawnieniu w księdze wieczystej, będzie przysługiwać każdemu następnemu właścicielowi nieruchomości. Natomiast w odniesieniu do posiadacza, możliwe jest ustanowienie jedynie służebności osobistej, która jest niezbywalna i nie podlega dziedziczeniu, na skutek czego, jeżeli posiadanie przejdzie w ręce innego podmiotu, nie będzie mu przysługiwała służebność drogi koniecznej.