Kiedy można kogoś wydziedziczyć?

 

Sporządzanie testamentu nie jest powszechną praktyką w naszym kraju. Może dlatego nie wszystkie sprawy związane z dziedziczeniem na drodze przyjęcia spadku wydają nam się zrozumiałe. Szereg nieporozumień narosło między innymi wokół wydziedziczenia. Wiele osób jest zdania, że gdy w testamencie pominą dziecko lub dzieci, wnuka/wnuków czy rodziców (są to osoby, które dziedziczą po osobie zmarłej z mocy ustawy), wówczas automatycznie takie osoby zostaną wydziedziczone, czyli utracą prawo do podziału majątku. Sprawa jest jednak bardziej skomplikowana. Nawet bowiem po pomięciu danej osoby w testamencie zachowuje ona prawo do zachowku, czyli nadal będzie miała prawo do pewnej części majątku. Jeżeli więc chcemy kogoś wydziedziczyć, musimy go przede wszystkim pozbawić prawa do zachowku.

 

Czym jest zachowek?

 

Zachowek to swojego rodzaju zabezpieczenie spadkobierców ustawowych na wypadek, gdyby spadkodawca zapisał majątek osobom niebędącym członkami rodziny. Spadkobiercy ustawowi, którzy zostali pominięci w testamencie, mają w takiej sytuacji prawo domagać się od spadkobiercy, aby wypłacił im kwotę, którą otrzymaliby, gdyby spadkodawca nie pominął ich w swoim testamencie. Wysokość zachowku wynosi połowę wartości spadku, który przysługiwałby osobie pominiętej w testamencie, gdyby dziedziczyła ona na mocy ustawy. Jeżeli osoba uprawniona do zachowku jest osobą stale niezdolną do pracy lub osobą małoletnią, to wówczas osoba ta ma prawo do dwóch trzecich wartości spadku. Z reguły wartość zachowku jest szacowana i wypłacana osobie uprawnionej w formie pieniężnej.

 

Brak prawa do zachowku a wydziedziczenie

 

Jeżeli chcemy kogoś wydziedziczyć, to musimy pozbawić go prawa do zachowku. Taki zapis powinien zostać umieszczony w testamencie. Aby kogoś wydziedziczyć, muszą zachodzić jednak pewne przesłanki, które zostały w polskim prawie bardzo dokładnie określone. I tak można wydziedziczyć osoby, które:

 

• wbrew woli spadkodawcy uporczywie postępują w sposób, który nie jest zgodny z zasadami współżycia społecznego – można wydziedziczyć na przykład syna, wnuka, małżonka, który jest alkoholikiem;

  • • popełniły w stosunku do spadkodawcy lub osoby mu najbliższej umyślne przestępstwa przeciwko jego wolności, życiu lub zdrowiu lub dopuściły się rażącej obrazy czci czynem lub słowem. W przypadku przestępstwa powinno ono być potwierdzone wyrokiem skazującym, w przypadku obrazy czci wyrok nie jest niezbędny;
  • • uporczywie nie wypełniały obowiązków w stosunku do spadkodawcy – nie utrzymywały z nim stosunków rodzinnych, nie pomagały w razie choroby.
  •  

Osoby wydziedziczone nie będą brały udziału w podziale spadku.