Konsekwencje pozbawienia władzy rodzicielskiej

 

Dzieci pozostają – aż do ukończenia osiemnastego roku życia – pod władzą rodzicielską sprawowaną przez ojca i matkę. Są jednak sytuacje, w których rodzice – albo oboje, albo jedno z nich – mogą zostać tej władzy pozbawieni. Jakie są konsekwencje pozbawienia władzy rodzicielskiej?

W jakich sytuacjach rodziców można pozbawić władzy rodzicielskiej?

Pozbawienie władzy rodzicielskiej to dla sądu zawsze ostateczność. Taki krok stosowany jest wówczas, gdy:

  • występuje mająca charakter trwały przeszkoda, która uniemożliwia sprawowanie władzy rodzicielskiej;
  • rodzic nadużywa władzy rodzicielskiej;
  • rodzic nie wywiązuje się z obowiązków względem dziecka.

Czy niezbędne jest wcześniejsze ograniczenie władzy rodzicielskiej?

Wiele osób sądzi, że pozbawienie władzy rodzicielskiej musi być poprzedzone jej ograniczeniem. Tymczasem sąd może od razu zdecydować się na pozbawienie rodzica władzy rodzicielskiej nad dzieckiem. Jeżeli ograniczenie było wcześniej stosowane, sąd oczywiście weźmie je pod uwagę przy wydawaniu wyroku.

Z czym wiąże się pozbawienie władzy rodzicielskiej?

Decyzja sądu o pozbawieniu jednego bądź obojga rodziców władzy rodzicielskiej ma ogromne konsekwencje. Przede wszystkim wiąże się z brakiem prawa do uczestniczenia w procesie wychowania dziecka. Oznacza to, że rodzic nie ma żadnego realnego wpływu na to, jakie metody wychowawcze względem jego syna bądź córki są stosowane, do jakiej szkoły uczęszcza dziecka oraz jakie metody leczenia stosowane są wówczas, gdy pociecha zachoruje. Pozbawienie władzy rodzicielskiej wiąże się również z niemożnością zarządzania majątkiem dziecka, jeśli syn lub córka taki majątek posiada. Rodzic traci także prawo do występowania w imieniu dziecka. Nie więc tak naprawdę żadnego wpływu na decyzje dotyczące życia dziecka.

Jednocześnie trzeba bardzo wyraźnie powiedzieć, że pozbawienie władzy rodzicielskiej nie jest równoznaczne z zerwaniem więzi rodzinnych. Rodzic może dalej utrzymywać kontakt z dzieckiem. Decyzja sądu nie ma również żadnego wpływu na zasady dziedziczenia – w tym względzie pozbawienie władzy rodzicielskiej nie niesie ze sobą żadnych konsekwencji.

Czy pozbawienie władzy rodzicielskiej ma wpływ na prawo do alimentów?

Rodzic, który został pozbawiony władzy rodzicielskiej, nie zostaje zwolniony z obowiązku alimentacyjnego. Oznacza to, że nadal jest zobowiązany łożyć na wychowanie dziecka. Jednocześnie trzeba pamiętać, że sąd może zasądzić alimenty na rzecz rodzica, który władzy rodzicielskiej został pozbawiony, jeżeli w pewnym momencie życia znajdzie się on w bardzo trudnej sytuacji. Wzbudza to ogromne kontrowersje i spory wśród zarówno prawników, etyków, jak i pracowników ośrodków pomocy społecznej. Trzeba bowiem pamiętać, że władza rodzicielska nigdy nie jest zabierana bez powodu.