Niezgodność dziedziczenia - czym jest i kiedy ma miejsce?
 

Rozmawiając o sprawach spadkowych, nie można pominąć kwestii niegodności dziedziczenia. Wbrew pozorom spadkobiercą nie może zostać każda osoba powołana do dziedziczenia na mocy ustawy lub testamentu. Są osoby, które mogą zostać uznane za niegodne dziedziczenia.

 

Kto może zostać uznany za osobę niegodną dziedziczenia?

 

Spadkobierca może zostać uznany za osobę niegodną dziedziczenia tylko w ściśle określonych przypadkach. Stosuje się tutaj przepisy Kodeksu Cywilnego, który jasno określa, że osobą niegodna dziedziczenia jest ta, która dopuściła się względem spadkodawcy:

  • ciężkiego przestępstwa przeciwko niemu. Za ciężkie przestępstwa przeciwko spadkodawcy uznaje się: znaczny uszczerbek na majątku, uszczerbek na zdrowiu, spowodowanie lub przyczynienie się do śmierci spadkodawcy;
  • groźbą lub podstępem nakłoniła go do sporządzenia lub odwołania testamentu. Za osobę niegodną dziedziczenia zostanie uznana także osoba, która w ten sam sposób uniemożliwiła spadkodawcy sporządzenie lub odwołanie testamentu;
  • ukryła, podrobiła lub zniszczyła testament.

Za osobę niegodną dziedziczenia zostanie uznana również osoba, która skorzystała z przerobionego lub podrobionego przez innych testamentu.

 

Jakie skutki za sobą niesie uznanie za osobę niegodną dziedziczenia?

 

Osobę, która zostanie uznana za niegodną dziedziczenia, w świetle prawa spadkowego traktuje się tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku. Nie tylko nie ma ona prawa do spadku, ale także prawa do zachowku. W określonych sytuacjach zstępni osoby uznanej za niegodną dziedziczenia nie zostaną odsunięci od spadku. Jeśli jednak zstępni uczestniczyli w opisanych wyżej działaniach, oni również stracą prawo do spadku.

 

Uznanie za niegodnego dziedziczenia

 

Może to nastąpić jedynie na drodze orzeczenia wydanego przez sąd. Pozew może złożyć każda osoba, która nabyłaby prawo do dziedziczenia w miejsce osoby uznanej za niegodną dziedziczenia. W postępowaniu sądowym osoba ta musi przekonać sąd, że rzeczywiście spadkobierca dopuścił się wobec spadkodawcy czynów, o których wspomnieliśmy wyżej. Z pozwem o uznanie za niegodnego dziedziczenia można wystąpić najpóźniej w ciągu trzech lat od śmierci spadkodawcy.

 

Celem niegodności dziedziczenia jest pozbawienie prawa do dziedziczenia tych spadkobierców, którzy względem spadkodawcy dopuścili się czynów nagannych. Za niegodnego dziedziczenia mogą zostać uznani spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Może się zdarzyć, że spadkodawca przebaczy spadkobiercy. Wtedy – po przedstawieniu dowodów lub świadków, że taki czyn miał miejsce – sąd nie może uznać, że jest on niegodny dziedziczenia.