Prawa i obowiązki świadka w sądzie 

 

Z pewnością w naszym najbliższym otoczeniu są osoby, które uczestniczyły w postępowaniu przed sądem jako świadek. Być może także my sami mamy stawić się przed sądem w charakterze świadka. Czy mamy w tej roli jakieś prawa? Czy na świadku spoczywają jakieś określone obowiązki?

 

Czy mogę nie stawić się w sądzie?

 

Obowiązkiem świadka jest stawienie się na wezwanie sądu. Osoba, która nie stawi się do sądu w charakterze świadka, może zostać przez sąd ukarana. Najczęściej jest to kara grzywny, której wysokość może wynieść nawet dziesięć tysięcy złotych. Jeżeli świadek notorycznie nie stawia się na wezwanie sądu, może on także podjąć decyzję o tym, aby świadek został zatrzymany i doprowadzony przed oblicze sądu w celu złożenia zeznań.


Co w sytuacji, kiedy nie mogę stawić się w sądzie?

 

Są sytuacje, kiedy świadek mimo swoich chęci nie jest w stanie stawić się na rozprawie. Może przebywać poza krajem czy być poważnie chory. W takiej sytuacji może się nie stawić, ale powinien swoją nieobecność usprawiedliwić. Jeśli powodem niestawiennictwa się jest choroba, należy dostarczyć do sądu zwolnienie lekarskie. Ale może ono być wystawione tylko przez lekarza sądowego.


Czy można odmówić składania zeznań?

 

Świadek ma prawo odmówić składania zeznań. Może także nie udzielać odpowiedzi na wszystkie pytania. Prawo do odmowy składania zeznań w procesach cywilnych przysługuje: współmałżonkowi, rodzicom, teściom, rodzeństwu, dzieciom (także adoptowanym), wnukom. W procesach karnych prawo do odmowy składania zeznań mają nie tylko wyżej wymienione osoby, ale także osoby oskarżone o współudział w przestępstwie.


Czy muszę mówić tylko prawdę?

 

Mówienie prawdy to najważniejszy obowiązek świadka zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i karnym. Za składanie fałszywych zeznań, ale także za zatajenie prawdy, świadek może ponieść odpowiedzialność karną. Jest to zagrożone karą pozbawienia wolności od sześciu miesięcy do ośmiu lat.

 

Czy świadkowi przysługuje zwrot kosztów?

 

Osoby, które w związku z koniecznością stawienia się w sądzie poniosą z tego tytuły wydatki związane z podróżą do sądu, mogą za nie otrzymać zwrot poniesionych kosztów. Aby tak się stało, pod koniec przesłuchania konieczne jest zwrócenie się do sądu z prośbą o zwrot kosztów. Prośbę można złożyć także na piśmie w ciągu trzech dni od zakończenia rozprawy. Do wniosku o zwrot kosztów należy dołączyć dokumenty, które poświadczą, że rzeczywiście ponieśliśmy koszty, stawiając się w sądzie. Może to być paragon ze stacji paliw lub bilet na pociąg albo autobus.

 

Omówiliśmy najważniejsze prawa i obowiązki świadka. Warto o nich pamiętać, udając się na rozprawę sądową.